Huizen, een plaats aan de voormalige Zuiderzee, moet als nederzetting al in de tiende eeuw hebben bestaan. Het Gooi vormde tot 1400 één kerspel -de oorspronkelijke benaming voor een kerkgemeente of parochie, het gebied dat onder een kerk valt- genaamd Naardingerland, waar Huizen ook toe behoorde. Langzamerhand scheidden de daarbinnen gelegen gehuchten zich van Naarden af. Dat gold ook voor Huizen, in het jaar 1409, toen de kapel die op de plaats stond van de huidige oude kerk, aan het begin van de Havenstraat, parochiekerk werd. De oudste vermelding van Huizen is voor zover bekend 1382. De naam zou verband houden met het feit dat men er in stenen onderkomens woonde, huizen, in plaats van de toen gebruikelijke plaggenhutten.
Reeds in de tiende eeuw moet er op dezelfde plaats als waar nu de Oude Kerk staat een kapelletje hebben gestaan, dat gewijd was aan St. Thomas.
Van de vroege geschiedenis is niet veel bekend. Sommige bronnen veronderstellen dat pas in het begin van de 16e eeuw de huidige kerk tot stand is gekomen. De Huizer geschiedschrijver Lambert Rijcksz Lustigh (1656-1727) is van mening dat reeds rond 1380 de kapel vervangen werd door een kerk, eveneens gewijd aan St. Thomas. Hij baseert zich op de overeenkomsten van het muurwerk van de Grote Kerk van Naarden die uit 1380 stamt met die van de Oude kerk van Huizen. Dat is goed mogelijk als men bedenkt dat na de verwoesting van het oude Naarden in 1350 de stad Naarden twee kilometer westelijker werd herbouwd. De stad Naarden kwam daardoor verder van Huizen te liggen, waardoor de invloed van Naarden afnam en die van Huizen tegelijkertijd groeide.
Plaatselijke historie
Tot 1828 werden de lichamen van overledenen in Huizen begraven in en rondom de Oude Kerk. De bouw van deze aan Sint Thomas gewijde kerk startte vermoedelijk in 1380. Al in 1409 werd de kerk volgens Lambert Rijcksz.Lustigh (1656-1727) ingewijd op de eerste zondag na Sint Victor. De toren was pas een eeuw later in 1509 gereed.
De lezing die Leonard Vis hield op 11 mei 2023 is hier te zien
Leonard Vis in de Nieuwe Kerk in Huizen
Inclusief de voorstelling Albertje van de Theaterroute Huizen en met dank aan de Huizer Smalfilm- en Videoclub Filmvogels.
Duitse kruier
In 1890 werd er al met de Echte Boerenkaas (dus toen al met kaas i.p.v. vis) gevent in Hamburg, als zijnde een groot handelscentrum. In de zomer waren ze op de eilanden voor de Duitse kust en zij wisten toen al de onovertrefbare Hollandse boerenkaas goed aan de man te brengen. Andere ondernemende mensen bezochten de vakantieoorden aan de Moezel en de Rijn met hun waren.
Om koning Willem III te bedanken voor zijn inzet na de watersnoodramp van 1861 in de Bommelerwaard werd in het hele land geld ingezameld voor een cadeau. Dankzij dit geld kon de koning een bijbel met lessenaar worden aangeboden plus een album met de 55.000 namen van de gevers. Dit tafereel aan de voorzijde van het Oranje Weeshuis te Huizen herinnert nog aan deze actie.
De toen gegeven statenbijbel is tot op heden te bezichtigen in Paleis Het Loo te Apeldoorn.
Op 17 december 1880 werd in Amsterdam de Gooische Stoomtram Maatschappij opgericht voor de exploitatie van een tramlijn van Amsterdam, over de Linnaeusstraat en de Middenweg, door het Gooi naar Diemen, Naarden en Laren. Na een succesvolle proefrit in mei 1881 werd de lijn Amsterdam-Diemen feestelijk geopend! In de jaren die volgden werd de tramlijn steeds verder uitgebreid. 66 jaar later op 4 oktober 1947 reed de Gooische stoomtram zijn laatste rit.
Lees het hele verhaal op : https://onh.nl/verhaal/de-gooische-stoomtram
De opkomst van de radio begon al vóór 1900. Men gebruikte voor het overseinen van berichten toen de telegrafie-tekens. Daarna kwam ook de draadloze telefonie en de omroep met zijn draadloze weg tot in de huiskamers toe. Met het vorderen van de techniek werden de afgelegde afstanden steeds groter. In de ontwikkelingen van de radiotechniek heeft Nederland een aardig woordje mee kunnen spreken - ook vanuit Huizen: PHILlPS en de Wereldomroep.
In 2014 verschenen de eerste beschrijvingen van de vele winkeltjes die Huizen vroeger bezat, in de Huizer Courant. Deze beschrijvingen zijn nu ook op deze website te vinden. Door op de hiernaast geplaatste afbeeldingen of de tekst op de betreffende winkel te klikken wordt de volledige informatie van het winkeltje weergegeven.
Onderstaand beschrijft Klaas Schipper in onvervalst Huizers waarom hij de geschiedenis van de vele winkeltjes in Huizen vast wil leggen..